200 yıl boyunca kaybolmuş bir ‘hazine’ sonunda gün yüzüne çıktı. Dolomit, dünyanın en yaygın minerallerinden biri olmasına rağmen, laboratuvar koşullarında kristalleşmeyi başaramamıştı. Ancak, bilim insanları, 32 yıl süren başarısız deneylerin ardından ilk kez dolomiti yapay olarak büyütmeyi başardı. Doğadaki gelgit ve buharlaşma döngülerini laboratuvar ortamında simüle ederek, kalsiyum ve magnezyum karbonatın kristalleşme engelini aştılar. Bu buluş, jeolojik süreçlerin laboratuvar ortamında taklit edilmesinde yeni bir dönemin başlangıcını müjdeledi.
DOĞAL KOŞULLARDA ZORLAYICI SÜREÇ
Dolomit kristallerinin oluşumu, atomların kristal yüzeyine düzenli bir şekilde yapışmasını gerektiriyor. Doğal ortamda, tek bir tabakanın oluşumu yaklaşık 10 milyon yıl alırken, laboratuvar koşullarındaki denemeler bugüne dek başarı getirmemişti. Özellikle 32 yıl süren aşırı doymuş çözelti deneyleri bile sonuçsuz kalmıştı ve bu durum, bilim dünyasında bir “çıkmaz” olarak görülüyordu.
YENİ TEKNİKLE ATILIM GERÇEKLEŞTİ
Hokkaido Üniversitesi’nden araştırmacılar, iletim elektron mikroskoplarındaki elektron ışınlarıyla kristal oluşumundaki hataları gidermeyi başardı. Elektron ışınlarının suyu parçalayarak oluşturduğu hafif asidik ortam, kristal yüzeyindeki hatalı atomları çözerek süreci hızlandırdı. Her iki saatte bir uygulanan bu yöntemle dolomit kristalleşmesi laboratuvar ortamında mümkün hale getirildi.
300 KATMANDAN OLUŞAN KRİSTAL
Çalışmalar sonucunda, 300 katmandan oluşan yaklaşık 100 nanometre derinliğinde dolomit kristali üretildi. Önceki bilimsel çalışmaların sadece 5 katmana ulaşabildiği göz önünde bulundurulduğunda, elde edilen 300 katmanlık yapı önemli bir teknolojik gelişme olarak kaydedildi. Bu keşfin, yalnızca jeoloji değil, malzeme bilimi ve endüstriyel kristal üretim süreçlerinde de köklü değişikliklere yol açması bekleniyor.
